Dofinansowania i świadczenia
Opieka nad osobą niesamodzielną może wiązać się z dodatkowymi kosztami. W zależności od sytuacji osoby wymagającej opieki oraz jej opiekuna dostępne mogą być różne świadczenia, refundacje i dofinansowania.
Poniżej zebraliśmy najważniejsze formy wsparcia, które mogą być przydatne osobom starszym, przewlekle chorym, osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom.
Świadczenia
Świadczenie wspierające
Świadczenie wspierające jest przeznaczone dla pełnoletnich osób z niepełnosprawnościami, które mają ustalony poziom potrzeby wsparcia.
Od 2026 r. o świadczenie mogą ubiegać się osoby, którym ustalono poziom potrzeby wsparcia od 70 punktów. Wysokość świadczenia zależy od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia.
Aby otrzymać świadczenie, najpierw należy uzyskać decyzję Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności ustalającą poziom potrzeby wsparcia. Następnie należy złożyć wniosek o wypłatę świadczenia do ZUS.
Więcej informacji:
Świadczenie wspierające – ZUS
Świadczenie pielęgnacyjne
Świadczenie pielęgnacyjne jest formą wsparcia dla osób sprawujących opiekę nad dzieckiem z niepełnosprawnością do ukończenia przez nie 18. roku życia, jeżeli dziecko spełnia określone w przepisach warunki.
Od 1 stycznia 2024 r. obowiązują nowe zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Na nowych zasadach świadczenie może być pobierane również przez osoby, które podejmują zatrudnienie lub inną pracę zarobkową.
W 2026 r. wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 3386 zł miesięcznie.
Więcej informacji:
Świadczenie pielęgnacyjne – gov.pl
Zasiłek pielęgnacyjny
Zasiłek pielęgnacyjny ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z koniecznością zapewnienia opieki i pomocy innej osoby.
Przysługuje między innymi niepełnosprawnym dzieciom, osobom powyżej 16. roku życia ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osobom powyżej 16. roku życia z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała do ukończenia 21. roku życia oraz osobom, które ukończyły 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny jest niezależny od dochodu. Jego wysokość wynosi 215,84 zł miesięcznie.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do dodatku pielęgnacyjnego.
Więcej informacji:
Zasiłek pielęgnacyjny – gov.pl
Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji
Świadczenie uzupełniające jest przeznaczone dla osób, które ukończyły 18 lat i są niezdolne do samodzielnej egzystencji oraz spełniają określone warunki dotyczące pobieranych świadczeń.
Świadczenie może wynosić do 500 zł miesięcznie. Jeżeli osoba pobiera inne świadczenia finansowane ze środków publicznych, ich łączna wysokość nie może przekraczać określonego w przepisach limitu.
Od 1 marca 2026 r. kwota uprawniająca do świadczenia uzupełniającego wynosi 2687,67 zł brutto. Jeżeli łączna wysokość pobieranych świadczeń przekracza 2187,67 zł, ale nie przekracza 2687,67 zł, świadczenie uzupełniające jest odpowiednio niższe niż 500 zł, zgodnie z zasadą ,,złotówka za złotówkę”.
Wniosek o świadczenie składa się do ZUS.
Więcej informacji:
Świadczenie uzupełniające – ZUS
Dodatek pielęgnacyjny
Dodatek pielęgnacyjny jest świadczeniem wypłacanym wraz z emeryturą lub rentą osobom, które spełniają określone warunki.
Przysługuje między innymi osobie, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Po ukończeniu 75. roku życia dodatek pielęgnacyjny jest przyznawany przez ZUS z urzędu.
Dodatek pielęgnacyjny nie jest tym samym świadczeniem co zasiłek pielęgnacyjny. Osoba mająca prawo do dodatku pielęgnacyjnego nie może jednocześnie pobierać zasiłku pielęgnacyjnego.
Więcej informacji:
Dodatek pielęgnacyjny – ZUS
Zasiłek opiekuńczy
Zasiłek opiekuńczy może przysługiwać osobie objętej ubezpieczeniem chorobowym, która musi czasowo sprawować osobistą opiekę nad chorym dzieckiem lub innym chorym członkiem rodziny.
W zależności od tego, kim jest osoba wymagająca opieki, obowiązują różne limity dni, za które można otrzymać zasiłek. W przypadku opieki nad innym chorym członkiem rodziny podstawowy limit wynosi 14 dni w roku kalendarzowym. W określonych sytuacjach związanych z opieką nad dzieckiem z niepełnosprawnością limit może wynosić 30 dni.
Prawo do zasiłku zależy również od spełnienia innych warunków określonych w przepisach, między innymi dotyczących ubezpieczenia oraz możliwości zapewnienia opieki przez innych członków rodziny.
Więcej informacji:
Zasiłek opiekuńczy – ZUS
Dofinansowania i refundacje
Refundacja wyrobów medycznych
Osoby posiadające odpowiednie wskazania medyczne mogą korzystać z refundacji wybranych wyrobów medycznych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Refundacja może dotyczyć między innymi wózków inwalidzkich, protez, ortez, balkoników, lasek, kul, obuwia ortopedycznego, pieluchomajtek, cewników czy sprzętu stomijnego.
Zlecenie na wyrób medyczny może wystawić osoba uprawniona, między innymi lekarz, pielęgniarka, położna lub fizjoterapeuta. W przypadku niektórych wyrobów może obowiązywać udział własny pacjenta.
Więcej informacji:
Zaopatrzenie w wyroby medyczne – NFZ
Dofinansowanie do przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych
Jeżeli po refundacji NFZ pozostaje udział własny osoby z niepełnosprawnością, w określonych sytuacjach można ubiegać się o dodatkowe dofinansowanie ze środków PFRON.
Dofinansowanie może dotyczyć przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych znajdujących się w wykazie wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie.
O dofinansowanie można ubiegać się po spełnieniu określonych warunków, w tym warunku dotyczącego dochodu. Wniosek składa się w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie właściwym dla miejsca zamieszkania.
Więcej informacji:
Przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze – PFRON
Dofinansowanie do sprzętu rehabilitacyjnego
Osoba z niepełnosprawnością może ubiegać się o dofinansowanie do sprzętu rehabilitacyjnego potrzebnego do rehabilitacji w warunkach domowych.
Sprzęt powinien być zalecony przez lekarza i nie może być objęty refundacją ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia.
Dofinansowanie może wynosić do 80% kosztów sprzętu, nie więcej jednak niż do wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia. Ostateczna wysokość dofinansowania zależy od obowiązujących zasad i dostępnych środków. Wniosek składa się w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie właściwym dla miejsca zamieszkania.
Więcej informacji:
Sprzęt rehabilitacyjny – PFRON
Dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych
Osoby z niepełnosprawnościami, które mają trudności w poruszaniu się, mogą ubiegać się o dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych w miejscu zamieszkania.
Dofinansowanie może obejmować między innymi rozwiązania ułatwiające samodzielne poruszanie się i wykonywanie podstawowych czynności, takie jak wykonanie podjazdu, poszerzenie drzwi, dostosowanie łazienki czy montaż odpowiednich uchwytów i barierek.
O dofinansowanie mogą ubiegać się osoby posiadające odpowiednie orzeczenie i spełniające określone warunki. Wniosek rozpatruje samorząd powiatowy za pośrednictwem PCPR. Wysokość dofinansowania może wynosić do 95% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości określonego w przepisach limitu.
Więcej informacji:
Likwidacja barier architektonicznych – PFRON
Dofinansowanie do likwidacji barier w komunikowaniu się
Osoby z niepełnosprawnościami, które mają trudności w swobodnym porozumiewaniu się z otoczeniem lub przekazywaniu informacji, mogą ubiegać się o dofinansowanie do likwidacji barier w komunikowaniu się.
Wsparcie może obejmować zakup urządzeń, sprzętu lub innych rozwiązań ułatwiających komunikowanie się, dostęp do informacji oraz samodzielne funkcjonowanie.
O dofinansowanie można ubiegać się, jeżeli jego przyznanie jest uzasadnione potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności i osoba posiada odpowiednie orzeczenie. Dofinansowanie może wynosić do 95% kosztów przedsięwzięcia, nie więcej jednak niż do wysokości określonego w przepisach limitu.
Więcej informacji:
Likwidacja barier w komunikowaniu się – PFRON
Dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego
Osoba z niepełnosprawnością może ubiegać się o dofinansowanie udziału w turnusie rehabilitacyjnym ze środków PFRON, jeżeli spełnia określone warunki.
Dofinansowanie zależy między innymi od stopnia niepełnosprawności oraz sytuacji dochodowej osoby ubiegającej się o wsparcie. W określonych sytuacjach możliwe jest również uzyskanie dofinansowania pobytu opiekuna osoby z niepełnosprawnością, jeżeli jego obecność na turnusie jest uzasadniona.
Wniosek o dofinansowanie składa się w PCPR właściwym dla miejsca zamieszkania lub pobytu.
Więcej informacji:
Turnusy rehabilitacyjne – PFRON
Gdzie szukać informacji?
Zasady przyznawania świadczeń i dofinansowań, kryteria oraz wysokość wsparcia mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku warto zawsze sprawdzić aktualne informacje na stronie instytucji odpowiedzialnej za dane świadczenie lub dofinansowanie.
W przypadku części form wsparcia wniosek składa się w ZUS lub NFZ, a w przypadku dofinansowań ze środków PFRON – w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) właściwym dla miejsca zamieszkania.
Jeżeli nie wiesz, z jakiej formy wsparcia możesz skorzystać lub gdzie złożyć wniosek, możesz skontaktować się z:
Centrum Wsparcia Opiekunów Osoby Niesamodzielnej w Skawinie
ul. Ks. J. Popiełuszki 17
32-050 Skawina
tel. +48 506 090 69
+12 276 21 37 wew. 17 lub 15
+12 276 34 10